POLSKA NASZA OJCZYZNA

Polska (Rzeczpospolita Polska, RP) – kraj wyjątkowy bo to mój dom, moje korzenie, historia i duma z mojego pochodzenia. Leży w Europie Środkowej, graniczy z Niemcami, Czechami, Słowacją, Ukrainą, Białorusią, Litwą i Rosją (obwód Kaliningradzki), a na północy szumi Bałtyk.

Historia naszego narodu zaczęła się ponad 1000 lat temu od plemienia Polan, zamieszkującego tereny obecnej Wielkopolski. Historia Polski to historia naszego narodu, jego tożsamości, jedności kulturowej, walki o wolność i suwerenność terytorialną. W czasie swojego tysiąclecia Polska przeżywała okresy świetności politycznej i gospodarczej jak i upadku ale nigdy nasz naród nie zaprzestał walki o wolność i swoje miejsce w Europie.

Pierwszym władcą był Mieszko I, który ochrzcił Polskę. Do dziś dominującą religią jest katolicyzm. Poprzez małżeństwo polskiej królowej Jadwigi z Władysławem Jagiełło zawiązana została Unia z Litwą (1385r.), która przetrwała do rozbiorów Polski. Królowa Jadwiga sfinansowała powstanie pierwszego w Europie Środkowej Uniwersytetu w Krakowie. Okres świetności politycznej i gospodarczej Polski przypadł na XVI wiek za panowania ostatnich Jagiellonów: Zygmunta Starego i jego syna Augusta. Po wygaśnięciu ostatniej dynastii następuje era królów elekcyjnych, zarówno obcych jak i polskich.

Koniec XVIII wieku w Polsce to okres gwałtownej próby ratowania państwa polskiego, ale pomimo wielkiego wysiłku grupy reformatorów w 1772r. nastąpił pierwszy rozbiór Polski przez Rosję, Prusy i Austrię.

3 maja 1791 roku została ogłoszona Konstytucja, pierwsza w Europie, która regulowała podstawowe prawa w państwie. Konstytucja nie weszła w życie, została obalona przez konfederację targowicką popieraną przez Rosję i Prusy. Niestety osłabienie wojska oraz struktur państwowych było na tyle poważne, że w 1793r. nastąpił drugi rozbiór Polski. W akcie obrony kraju wybuchło powstanie narodowe (1794r.) pod dowództwem Tadeusza Kościuszki, które po pierwszych zwycięstwach, zakończyło się klęską pod Maciejowicami. Rok później Polska zniknęła z mapy Europy (III rozbiór). Wielu Polaków musiało emigrować, niektórzy dotarli nawet do Libanu, a inni do Ameryki, Francji, gdzie mogli się kształcić i kontynuować swoją pracę jak Fryderyk Chopin czy Maria Skłodowska – Curie. Powrót suwerennego państwa polskiego następuje po pierwszej wojnie światowej 11 listopada 1918r. Dzień ten ustanowiono Świętem Niepodległości Polski.

Odbudowę kraju przerwała II wojna światowa. 1 września 1939 Niemcy hitlerowskie dokonały napaści na nasz kraj z zachodu. Wkroczenie w dniu 17 września 1939r. Armii Czerwonej na wschodnie tereny przedwojennej RP sprawiło, że miliony Polaków znalazły się pod władzą sowiecką. Los wielu z nich był tragiczny. Najbardziej powszechną formą represji były masowe wysiedlenia w głąb ZSRR (Syberia, Kazachstan).

Sytuacja Polaków, wywiezionych w głąb Rosji uległa zmianie w czerwcu 1941r., wraz z niespodziewaną dla Stalina inwazją hitlerowską na ZSRR. Wkrótce po niej, 30 lipca 1941r. premier polskiego rządu emigracyjnego Władysław Sikorski i ambasador ZSRR w Wielkiej Brytanii – Majski podpisali w Londynie układ o nawiązaniu stosunków dyplomatycznych i współpracy w wojnie z Niemcami. Na mocy zawartego wówczas porozumienia ponad 300 tys. więźniów i jeńców wojennych zostało zwolnionych z więzień i obozów, a ponadto, za zgodą władz ZSRR zaczęto tworzyć Armię Polską, mającą w przyszłości walczyć z hitlerowskimi Niemcami u boku Armii Czerwonej. Dowódcą został uwolniony z moskiewskiego więzienia generał Władysław Anders. Jednak stosunki między rządem londyńskim a Moskwą szybko zaczęły się psuć. W sierpniu 1942r. Armia Andersa wraz z wielotysięczną rzeszą cywilów opuściła ZSRR i-została ewakuowana do Iranu, skąd część cywilów dotarła do Libanu (około 6 tys.).

Tragizm losów Polski polegał na tym, że w dniu 9 maja 1945r. wojna skończyła się tylko dla krajów znajdujących się na zachód od Berlina. Dla krajów bloku wschodniego nastał czas terroru stalinowskiego. O tym nas nie uczono na lekcjach historii, o tym Polacy czytali w nielegalnie drukowanych książkach, ulotkach czy dowiadywali się od osób, które go doświadczyły. Jednym z pierwszych aktów przemocy dyktatury rosyjskiej, jeszcze w czasie wojny było zabójstwo 22 tysięcy polskich oficerów, których prochy kryją cmentarze w Katyniu, Miednoje i Charkowie.

Jednak najtragiczniejsza w skutkach zbrodnia stalinowska to bezczynne przyglądanie się wojsk radzieckich na wykrwawienie się Powstania Warszawskiego w 1944r. Brak pomocy ze strony Sił Alianckich, brak wsparcia Armii Czerwonej zaważyły na końcowym efekcie tego patriotycznego zrywu, który został bestialsko stłumiony po 63 dniach… Na początku września alianci zdobyli jednorazową zgodę Stalina na lądowanie samolotów na polowych lotniskach radzieckich. Niestety, na pomoc już było za późno… Kapitulacja Warszawy została podpisana 2 października 1944r. W tragicznych dniach powstania warszawskiego zginęło około 170 tys. mieszkańców stolicy, w tym 16 tys. żołnierzy. W trakcie walk i już po ich zakończeniu Niemcy dokonali barbarzyńskiego zniszczenia stolicy – prawie 90% zabudowań legło w gruzach, a z nimi wiele cennych zbiorów i zabytków. Wojska radzieckie zza Wisły patrzyły jak ginie polska stolica.

Bilans II wojny światowej to: śmierć 6 mln Polaków; w tym ponad 3 mln Żydów i Polaków żydowskiego pochodzenia, przesunięcie terytorium na Zachód, a okrojenie go na Wschodzie. Ludność Polski zmniejszyła się z 35 mln w 1939 roku do 24 mln w roku 1945. Straciliśmy 20% powierzchni kraju. Utraciliśmy 40% majątku narodowego, a wiele miast i miasteczek uległo całkowitemu zniszczeniu, w tym stolica kraju – Warszawa.

Po śmierci Stalina w 1953r. artyści, intelektualiści, studenci i robotnicy polscy podnieśli głos domagając się reform rządowych i większej niezależności państwa wobec Związku Radzieckiego. Polacy musieli doczekać roku 1956, aby odczuć osłabienie terroru politycznego. W 1956 roku wybuchł strajk robotników w Poznaniu, surowo stłumiony przez władze (zginęło 70 osób). Wiosną 1968r. niezadowolenie społeczne na świecie zamanifestowało się również w Polsce, szczególnie na uniwersytetach. Studenci domagali się reform podobnych do tych, na które zgodziły się władze w Czechosłowacji. Aby zdławić kontestacje, rząd polski uruchomił kampanię antysemicką. Setki Żydów i reformatorów zostało wydalonych z rządu, partii, uniwersytetów, redakcji prasowych. Duża ich liczba opuściła kraj, by udać się na Zachód lub do Izraela. W dniu 20-go sierpnia Polska wzięła udział w inwazji na Czechosłowację, prowadzoną przez siły Układu Warszawskiego.

Początek lat siedemdziesiątych to narastanie problemów gospodarczych wynikających z prowadzenia planowej gospodarki. Nastąpiła fala strajków w Gdańsku. W grudniu 1970r., rząd przedstawił propozycję podwyższenia cen tuż przed świętami Bożego Narodzenia. Ceny podstawowych artykułów żywnościowych miały wzrosnąć od 10 do 30%. Rozpoczęły się strajki, wielkie manifestacje. Policja odpowiedziała gazem łzawiącym i armatami wodnymi. Było wielu rannych…

Lata siedemdziesiąte to dla Polski okres złudnego dobrobytu. Dzięki kredytom zaciągniętym za granicą zapełniły się sklepy, powstały nowe zakłady przemysłowe, podniosła się stopa życiowa obywateli. Wizyty składane przez prezydentów amerykańskich: Richarda Nixona w 1972, Geralda Forda w 1975, następnie Jimmy’egoCartera w 1977, były wyraźnym symbolem poprawy stosunków Polski z Zachodem. Nieproduktywna gospodarka komunistyczna sprawiła jednak, że zadłużenie zagraniczne rosło, zarobki ludności zmniejszały się, a zaopatrzenie w żywność się pogorszyło. W konsekwencji zaczęły wybuchać protesty robotników. Represje wobec uczestników zamieszek z 1976r. skłoniły do utworzenia podziemnego Komitetu Obrony Robotników. Powstały również inne komórki nielegalnej opozycji, rozpoczęto wydawanie tajnych publikacji. Coraz większą rolę odgrywał Kościół, rozwijając na szeroką skalę działalność pedagogiczną i próbując wyrazić najpilniejsze potrzeby społeczne.

W 1978 roku papieżem został Polak arcybiskup krakowski Karol Wojtyła. W następnym roku papież przybył do swojego rodzinnego kraju, gdzie wygłosił kazanie, w którym wypowiedział do tłumu słynne „Nie lękajcie się!”. Słowa te spowodowały poruszenie w bloku komunistycznym.

Okres „propagandy sukcesu”, jak nazwano epokę Gierkowską, skończył się w 1980r. Polskę, po nowej podwyżce cen, objęła szczególnie gwałtowna fala strajków. PZPR nie zdecydowała się na użycie siły zbrojnej przeciwko strajkującym, tylko przystąpiła do rozmów, w wyniku czego podpisano porozumienie, na mocy którego władze komunistyczne miały pójść na ustępstwa bez precedensu. Porozumienie gwarantowało prawo do strajków, zwolnienie więźniów politycznych oraz zniesienie cenzury. Uznanie prawa do zakładania związków niezależnych doprowadziło do utworzenia w połowie września związku NSZZ „Solidarność” (10 milionów członków) z Lechem Wałęsą, robotnikiem z Gdańska, na czele.

Rok 1981 był rokiem burzliwym. Z jednej strony -ogromny ruch wyzwolenia, z manifestacjami, strajkami i entuzjazmem, powściąganym przez wrogą postawę prasy sowieckiej. Z drugiej strony – bieda, podwyżki cen, nieład, nieskuteczny dialog pomiędzy Solidarnością a rządem. 17 października 1981r. doszedł do władzy gen. Wojciech Jaruzelski. Łączył on stanowisko pierwszego sekretarza partii, premiera oraz ministra obrony. 13 grudnia generał Jaruzelski ogłosił stan wojenny. Wałęsa oraz główni przywódcy opozycji zostali uwięzieni. Tysiące osób zostało aresztowanych i uwięzionych w 48 obozach dla internowanych. Ograniczono wszystkie prawa obywatelskie, zawieszono a następnie rozwiązano związki zawodowe, zakazano strajków. Armia objęła całkowitą kontrolę nad życiem politycznym i gospodarczym.

Rada państwa anulowała stan wojenny w lipcu 1983r. Ekipa Jaruzelskiego stopniowo łagodziła represje i próbowała wprowadzić reformy gospodarcze. Nie zyskały one jednak dostatecznego poparcia społecznego i nie doprowadzono ich do końca. Kryzys ekonomiczny przedłużał się, opozycja społeczeństwa wobec rządu nie uległa osłabieniu.

W grudniu 1983r. Polacy nie wierzyli własnym uszom słuchając Głosu Ameryki, nadającego po polsku: pokojowa nagroda Nobla została przyznana Lechowi Wałęsie. Tak, Wałęsa – symbol walki całego narodu, Wałęsa – symbol nadziei, gdyż to w jego osobie reprezentowany był cały naród. Nigdy przyznanie pokojowej nagrody Nobla nie miało tak wielkiego znaczenia dla spraw jednego kraju.

Podczas trzeciej wizyty papieża Jana Pawła II 13-go czerwca 1987r. przyjął go w Gdańsku ponad milion wiernych. Papież powiedział: „Każdego dnia modlę się o was, tam w Rzymie, i gdzie nie jestem, każdego dnia modlę się o moją Matkę Ojczyznę i o moich rodaków, modlę się szczególnie o działalność wielkiego ruchu Solidarność”. W kwietniu 1989r., z poręczeniem Gorbaczowa, generał Jaruzelski oraz przywódcy Solidarności podpisali historyczną umowę podczas obrad Okrągłego Stołu. Porozumienie to otworzyło kolejne drzwi do wolności narodu i jego praw demokratycznych. To przez nie nasz kraj wszedł do Europy …

Podczas posiedzenia Rady Europejskiej w Luksemburgu w grudniu 1997r. zapadła decyzja o podjęciu negocjacji członkowskich z sześcioma państwami: Polską, Węgrami, Czechami, Słowenią, Estonią i Cyprem. Wobec pozytywnego wyniku referendum, Polska i dziewięć innych krajów wstąpiły do Unii 1 maja 2004 roku. Był to dzień wyjątkowy dla Polski i Polaków, bo świadczył o ogromie pracy włożonej w zreformowanie naszego państwa, o demokratyzację struktur rządowych i zwycięstwie społeczeństwa w walce o jego suwerenność z narzuconą 50 lat temu dyktaturą Związku Radzieckiego.

Od tego czasu zmieniły się realia w Polsce, nastąpił dynamiczny rozwój gospodarczy ale nie oznacza to, że praca nad usprawnianiem struktur rządowych została zakończona… Wolność słowa, zgromadzeń, wyznania to podstawowe prawa obywatela w Rzeczpospolitej Polskiej, której gwarantem jest Konstytucja. Demokracja jednak nie oznacza, że wszystkie problemy gospodarcze i polityczne, z którymi boryka się nasz kraj, zostaną rozwiązane bez usprawnienia struktur rządowych, odpowiedzialnych za dobrobyt całego społeczeństwa.

Beata Ahern

Bejrut, 2006